Πέμπτη, 4 Ιανουαρίου 2018

Πολύτιμη επιστολή (*)





Από τον Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών 
κ. Ηρακλή Καλλέργη



Πάτρα, 20 Δεκεμβρίου 2017
 
Αγαπητή μου Λότη,

      «Το φιλί της λύκαινας» είναι – όπως εξάλλου και όλα τα προηγούμενα μυθιστορήματά σου – αριστουργηματικό. Δεν ξέρω τι να πρωτοθαυμάσω: τα άψογα ελληνικά σου; την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πλοκή; τη σοφή διαστρωμάτωση των αφηγηματικών επιπέδων; τον «ωκεανό» γνώσεων, άριστα ενσωματωμένων στην όλη αφηγηματική ροή; Την ικανότητά σου να «σμιλεύεις» χαρακτήρες αποκαλύπτοντας αθέατες πτυχές της ανθρώπινης  ψυχής; την τρυφερότητα που εκλύεται στην περιγραφή της σχέσης παππού και εγγονού; την άριστη γνώση της παιδικής και εφηβικής ψυχής με τα ερωτικά σκιρτήματα τους; τα διάχυτα οικολογικά μηνύματα, που «εκπέμπει» το κείμενό σου; τον «μίτο» με τον οποίο συνδέεις και το παρόν μυθιστόρημα με τα προηγούμενα;

     Όταν, Λότη μου, διαπιστώνω ότι στο νέο σου βιβλίου εμφανίζεσαι ενημερωμένη -σε κάπως οπωσδήποτε προχωρημένη ηλικία- για εντελώς σύγχρονες επιστημονικές ανακαλύψεις και απόψεις (διαστρικά ταξίδια, «σωματίδιο του Θεού» κ.ά.) σκέπτομαι πόσο αρμόζει σ’ εσένα ο πολυσήμαντος στίχος-προτροπή του Σολωμού: «Πάντ’ ανοιχτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου!».

     Η σκέψη σου είναι «έμπλεως» από έναν τεράστιο πλούτο γνώσεων – ήδη έκαμα λόγο για «ωκεανό γνώσεων», που καλύπτουν  σχεδόν όλο το φάσμα του επιστητού: γεωγραφία, φυσική, γεωπονική, ιστορία -πολιτική και διπλωματική-,  λαογραφία, μυθολογία, ποίηση, μουσική και πολλά άλλα είναι αφομοιωμένα σ’ ένα γοητευτικό λεκτικό αμάλγαμα, σ’ ένα κείμενο που χαρίζει σε όλους στιγμές αληθινής αναγνωστικής απόλαυσης.

     Λότη μου, έχεις αποσπάει τον ανυπόκριτο θαυμασμό μου. Το τεράστιο συγγραφικό σου έργο, πολύτιμη κληρονομιά στους «επιγιγνομένους» (ο Σολωμός έχει γράψει: «Φεύγουμ’ εμείς, το έργο μας για την πατρίδα μένει»), φανερώνει πόσο σκληρά και επίμονα έχεις εργαστεί για την υλοποίηση των συγγραφικών σου επιδιώξεων, εκμεταλλευόμενη κάθε στιγμή της ζωής σου.

    Έχω τη γνώμη ότι και εσύ, όπως όλοι οι συγγραφείς που σέβονται τον εαυτό τους, εφαρμόζεις πιστά κάποια συμβουλή του Ρωμαίου Πλίνιου του Πρεσβύτερου – δεν έχει σημασία αν τη γνώριζες ή όχι -, που λένε ότι ακολουθούσε απαρέγκλιτα ο πολυγραφότατος Γρηγόριος Ξενόπουλος: «Nulla dies sine linea = ουδεμία ημέρα χωρίς γραμμή». Με απλά λόγια: «Δεν πρέπει να περνά καμιά ημέρα χωρίς να γράψεις κάτι». Δεν ερμηνεύεται διαφορετικά ο πλουσιότατος συγγραφικός «αμητός» που μας έχεις προσφέρει ως τώρα! Ιδιαίτερα θέλω να τονίσω ότι δεν είσαι ο απόμακρος διανοητής του γραφείου, ο άνθρωπος που γράφει αγνοώντας την περιρρέουσα κοινωνική και πολιτισμική ατμόσφαιρα. Στα έργα σου είναι ακμαία και παρούσα όλη η σύγχρονη πραγματικότητα, μετουσιωμένη σε γλαφυρότατα λογοτεχνήματα, που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες και διαβάζονται «απνευστί». Προπάντων όμως, είσαι δημιουργικά εξωστρεφής και συνεχώς παρούσα στο «κοσμογονικό» γίγνεσθαι – σε διεθνές επίπεδο – της σύγχρονης παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας. Είναι φανερό ότι και στην περίπτωσή σου η εξωτερική δράση συνεργάζεται αρμονικά με τη συγγραφή, που απαιτεί απόλυτη εσωτερίκευση (για «Αγία Σιωπή κάνει λόγο ο Νίκος Καζαντζάκης): Η δράση υπεκκαίει το ζήλο για συγγραφή, ενώ η συγγραφή νοηματοδοτεί τη δράση.

     Τελειώνοντας, θέλω να σου απευθύνω την ευχή ενός αρχαίου ιστορικού: «έρρωσό μοι και υγίαινε»! Ήσουν και παραμένεις μία από τις κορυφαίες μορφές της παιδικής και νεανικής μας λογοτεχνίας. Πιστεύω ότι έχεις τη δύναμη να προσφέρεις και άλλα γοητευτικά κείμενά σου. Καλά Χριστούγεννα, χαρούμενη Πρωτοχρονιά!
Με θερμούς φιλικούς χαιρετισμούς
                                                                                            Ηρακλής Καλλέργης
Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών

(*) δημοσιεύεται με την άδεια και προτροπή του.
 

Παρασκευή, 29 Δεκεμβρίου 2017

Από πότε φτιάχνουμε βασιλόπιτα και γιατί…



        ........................................
        - Θα σου πω λοιπόν σαν παραμύθι κάτι που διάβασα σ’ αυτό το βιβλίο, λέει η γιαγιά στη Νεφέλη. Θα σου διηγηθώ πώς έγινε και από πότε οι άνθρωποι φτιάχνουν βασιλόπιτα την πρωτοχρονιά και γιατί βάζουν μέσα ένα φλουρί.
 Ωραία! Η Νεφέλη βολεύεται καλύτερα στον καναπέ και γιαγιά αρχίζει:
- ΄Ολα ξεκίνησαν από κάτι σαν θαύμα που έγινε πριν από πολλούς αιώνες, 361 χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού. Ο  ‘Αγιος Βασίλειος ήταν τότε επίσκοπος στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. ‘Αρχοντας εκείνης της περιοχής, έπαρχος της Καππαδοκίας, ήταν ένας άνθρωπος σκληρός, ο Ιουλιανός που τον έλεγαν Αποστάτη.
»Ο Ιουλιανός λοιπόν αποφάσισε κείνες τις μέρες να καταστρέψει την Καισάρεια και τους χριστιανούς που έμεναν εκεί, και να τους πάρει ό,τι είχαν και δεν είχαν. Ο ΄Αγιος Βασίλειος τότε σκέφτηκε μια λύση για να γλιτώσουν τη ζωή τους και την καταστροφή. Φώναξε τους γεροντότερους και τους πιο σοφούς και τους ζήτησε να μαζέψουν γρήγορα όλα τα νομίσματα και τα χρυσαφικά που είχαν οι άνθρωποι της πόλης. ΄Οσα συγκέντρωναν, θα τα έδιναν στον Ιουλιανό, για λύτρα – αντάλλαγμα, δηλαδή, για να μην καταστρέψει την πόλη και να μην τους σκοτώσει.
          »Και τότε έγινε το θαύμα! Ο Ιουλιανός – κανένας δεν ξέρει γιατί - ξαφνικά μετάνιωσε και άλλαξε σχέδια. Προσπέρασε την Καισάρεια χωρίς να πειράξει ούτε την πόλη ούτε τους κατοίκους της!
          »΄Ηταν παραμονή πρωτοχρονιάς εκείνη τη μέρα. Ο ΄Αγιος Βασίλειος είχε τώρα στα χέρια του όλα εκείνα τα χιλιάδες νομίσματα και το πλήθος τα χρυσαφικά που είχαν μαζευτεί... Δεν γνώριζε ούτε πόσα ούτε ποια είχε δώσει ο καθένας. Και δεν ήξερε τι να κάνει. Πώς να τους τα επιστρέψει;
          »΄Ομως με το φωτισμένο του μυαλό, σκέφτηκε πάλι μια καλή λύση. ΄Εβαλε και ζύμωσαν μικρά ψωμάκια, έβαλε μέσα στο καθένα κι από ένα νόμισμα ή ένα χρυσαφικό και τα σφράγισε με τη σφραγίδα της Μητρόπολης. ‘Επειτα, πήγε στην εκκλησία και έκανε μια δοξολογία – μια λειτουργία για να ευχαριστήσει το Θεό. Μετά τη δοξολογία, μοίρασε σε όλους τους κατοίκους της Καισαρείας, πλούσιους και φτωχούς, τα μικρά εκείνα ψωμάκια. Και όλοι έμειναν ευχαριστημένοι.
………………………………………………………………………………………

  (από το βιβλίο Το μυστήριο του καλοκαιρινού Αγιοβασίλη